close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej
  • AKTUALNOŚCI

  • 26 września 2018

    26 września 2018 w Budapeszcie zostało uroczyście odsłonięte popiersie marszałka Józefa Piłsudskiego.

    Popiersie stanęło w parku przy Csörsz utca, w XII dzielnicy Budapesztu. To nieprzypadkowa lokalizacja, bo kilkaset metrów dalej znajduje się zabytkowa już tablica pamiątkowa upamiętniająca marszałka Piłsudskiego. Umieszczono ją przy dzisiejszym placu Vilmosa Apora (Apor Vilmos tér) w 1937 roku, dwa lata po śmierci marszałka i rok po tym, jak pobliskiej Inci út nadano imię polskiego męża stanu. Nosiła je do 1947 roku, dziś to ulica Auréla Stromfelda (Stromfeld Aurél út).

     

    Pod wspomnianą tablicą pamiątkową od lat odbywają się uroczystości w polskie Święto Niepodległości. Polskie Stowarzyszenie Kulturalne im. Józefa Bema i Samorząd Polski XII Dzielnicy Budapesztu wystąpiły z pomysłem renowacji i przeniesienia tablicy w miejsce bardziej sprzyjające odbywającym się tam uroczystościom. W rozmowy z władzami dzielnicy na ten temat włączyła się Ambasada RP w Budapeszcie i osobiście ambasador Jerzy Snopek. Wtedy to narodziła się idea uczczenia marszałka Piłsudskiego pomnikiem, który miałby stać się nowym miejscem gromadzenia się Polaków przy okazji świąt narodowych. Zbliżająca się setna rocznica odzyskania niepodległości przez Polskę stała się motorem do działania i tak doszło do ustawienia monumentu.

     

    Popiersie wykonał z brązu artysta rzeźbiarz Michał Wiśnios. Przedstawia ono Józefa Piłsudskiego w mundurze marszałkowskim. Ciekawostką jest, że wśród odznaczeń na piersi marszałka znajduje się również węgierski order, którego był kawalerem - Krzyż Wielki Orderu Zasługi Węgier.

     

    W uroczystości odsłonięcia pomnika wzięli udział: marszałek Sejmu RP Marek Kuchciński (Sejm w znacznym stopniu sfinansował honorarium twórcy popiersia), przewodniczący węgierskiego parlamentu (Zgromadzenia Narodowego) László Kövér, szef Kancelarii Premiera Węgier Gergely Gulyás, burmistrz XII dzielnicy Budapesztu Zoltán Pokorni, przedstawiciele węgierskiej Polonii. Ambasadę RP reprezentował ambasador Jerzy Snopek, który osobiście zaangażował się w inicjatywę. XII dzielnica Budapesztu nadała wydarzeniu bardzo uroczystą oprawę – Chór św. Efrema odśpiewał hymny narodowe Polski i Węgier, wykonał też wiązankę pieśni legionowych, odtworzono nagranie „Pierwszej Brygady”. Odczytany został po polsku i węgiersku (po polsku przez ambasadora Jerzego Snopka) wiersz Jana Lechonia „Do wielkiego człowieka”. Asystę honorową zapewnili funkcjonariusze węgierskiej Straży Parlamentarnej oraz polsko-węgierskiej grupy rekonstrukcji historycznej Legion Wysockiego.

     


    Przemówienie ambasadora Jerzego Snopka podczas uroczystości odsłonięcia popiersia marszałka Józefa Piłsudskiego

     

    Szanowny Panie Marszałku,

    Szanowny Panie Przewodniczący,

    Szanowny Panie Burmistrzu,

    Szanowny Panie Ministrze,

    Drogi Panie Michale,

    Szanowni i Drodzy Przyjaciele,

     

     

    Jestem szczęśliwy, że wreszcie nadeszła długo wyczekiwana uroczysta chwila odsłonięcia w Budapeszcie pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego, Ojca Polskiej Niepodległości odzyskanej sto lat temu po 123 latach niewoli.

    Od mojej pierwszej rozmowy z burmistrzem Zoltanem Pokornim, w której od kwestii – zgłaszanej już wcześniej przez Polonię – przeniesienia w inne miejsce tablicy pamiątkowej poświęconej Piłsudskiemu przeszliśmy do idei upamiętnienia postaci Marszałka, który przed wojną miał w pobliżu swoją ulicę, minęło 14 miesięcy.

    Od pierwszej rozmowy z wybitnym artystą-rzeźbiarzem Michałem Wiśniosem upłynęło 11 miesięcy. Wkrótce potem Pan Marszałek Marek Kuchciński, w odpowiedzi na moją prośbę, podjął błyskawiczną decyzję o sfinansowaniu przez Sejm RP polskiej części projektu.

    Według pierwotnego planu, odsłonięcie pomnika miało nastąpić pół roku temu. Los zdarzył, że dokonujemy tego dzisiaj, w bliższym sąsiedztwie Święta Niepodległości, dnia wiekopomnej zasługi Piłsudskiego.

    Zasługi, która sprawiła, że człowiek z krwi i kości, o niezwykłej sile charakteru, ale też bujnej, wysoce emocjonalnej osobowości, stał się już za życia legendą i symbolem.

    Już jako bohater narodowy, twórca i przywódca legionów, do których zresztą dołączyły setki Węgrów, jako naczelny rycerz polskiej wolności i jej obrońca w dramatycznym boju z sowiecką Rosją, kiedy zwycięstwo lub klęska decydowały o dalszych losach Europy, stał się politykiem.

    Pełnił najwyższe funkcje w państwie, podejmował najtrudniejsze, niekiedy kontrowersyjne decyzje polityczne, ale zawsze przyświecał mu jeden cel – dobro Rzeczypospolitej.

    Nie szczędził gorzkich, niekiedy brutalnych słów tym rodakom, którzy się temu wysokiemu celowi sprzeniewierzali.

    Zmagający się w krwawym trudzie z teraźniejszością w imię świetlanej przyszłości, był głęboko przeświadczony o fundamentalnym znaczeniu tradycji i szacunku dla własnej historii jako rękojmi tożsamości i godności narodowej.

    To Marszałek Piłsudski jest autorem pamiętnej sentencji: „Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku teraźniejszości ani prawa do przyszłości.”

    W krytycznych chwilach wspierali Go nasi odwieczni przyjaciele – Węgrzy: własną krwią w walkach o niepodległość i orężem w wojnie o jej utrzymanie.

    Temu drugiemu bojowi można przypisać znaczenie równe – co najmniej – odsieczy i wiktorii wiedeńskiej. W tym zestawieniu Piłsudski jawi się jako godny spadkobierca Jana III Sobieskiego, którego czcił i cenił.

    Może dzisiaj, kiedy Wiedeń – z powodów politycznych – odmawia upamiętnienia swojemu obrońcy – i zarazem obrońcy całej chrześcijańskiej Europy –  sprzed ponad trzech wieków, uczcijmy w Budapeszcie również jego pamięć. Pamięć godnego następcy Hunyadiego i godnego poprzednika Marszałka Piłsudskiego.

     

                                                                                                                                               Jerzy Snopek

     

    Przewodniczący węgierskiego Zgromadzenia Krajowego (parlamentu) László Kövér
    Przewodniczący węgierskiego Zgromadzenia Krajowego (parlamentu) László Kövér
    Ambasador Jerzy Snopek
    Ambasador Jerzy Snopek
    Ambasador Jerzy Snopek
    Ambasador Jerzy Snopek
    Ambasador Jerzy Snopek
    Ambasador Jerzy Snopek
    Ambasador Jerzy Snopek
    Ambasador Jerzy Snopek
    Warta honorowa członków Straży Parlamentarnej i Legionu Wysockiego
    Warta honorowa członków Straży Parlamentarnej i Legionu Wysockiego
    Burmistrz XII dzielnicy Budapesztu Zoltán Pokorni
    Burmistrz XII dzielnicy Budapesztu Zoltán Pokorni
    Popiersie marszałka Józefa Piłsudskiego
    Popiersie marszałka Józefa Piłsudskiego
    Popiersie marszałka Józefa Piłsudskiego
    Popiersie marszałka Józefa Piłsudskiego
    Popiersie marszałka Józefa Piłsudskiego
    Popiersie marszałka Józefa Piłsudskiego
    Popiersie marszałka Józefa Piłsudskiego
    Popiersie marszałka Józefa Piłsudskiego
    Od lewej stoją: wiceprzewodniczący węgierskiego parlamentu János Latorcai, ambasador Jerzy Snopek, minister - szef Kancelarii Premiera Gergely Gulyás, marszałek Sejmu RP Marek Kuchciński. przewodniczący węgierskiego parlamentu László Kövér, burmistrz XII dzielnicy Budapesztu Zoltán Pokorni
    Od lewej stoją: wiceprzewodniczący węgierskiego parlamentu János Latorcai, ambasador Jerzy Snopek, minister - szef Kancelarii Premiera Gergely Gulyás, marszałek Sejmu RP Marek Kuchciński. przewodniczący węgierskiego parlamentu László Kövér, burmistrz XII dzielnicy Budapesztu Zoltán Pokorni
    Złożenie kwiatów przez ambasadora Jerzego Snopka
    Złożenie kwiatów przez ambasadora Jerzego Snopka

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: