close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej
  • AKTUALNOŚCI

  • 9 września 2015

    Henryk Sławik - polski bohater, który w czasie II wojny światowej uratował na Węgrzech życie wielu polskich i żydowskich uchodźców - ma od teraz swoją ulicę w Budapeszcie. Z inicjatywy Ambasady RP w Budapeszcie jego imieniem nazwano fragment nabrzeża Dunaju po stronie Budy. 18 września 2015 uroczyście został on otwarty.

    Nabrzeże Henryka Sławika / Henryk Sławik rakpartRada Stołeczna Budapesztu na wniosek Ambasady RP w Budapeszcie podjęła uchwałę o nadaniu nazwy bezimiennemu dotychczas odcinkowi tzw. dolnego budańskiego nabrzeża Dunaju imienia Henryka Sławika. Henryk Sławik rakpart - bo tak brzmi nazwa w języku węgierskim - rozciąga się między budańskimi przyczółkami mostów Petőfiego (Petőfi híd) i Rakoczych (Rákóczi híd; dawniej Lágymányosi híd).

     

    Od 2010 roku budapeszteńskie nabrzeża Dunaju noszą imiona ludzi, którzy w latach II wojny światowej poświęcali się, by nieść pomoc prześladowanym i potrzebującym - uchodźcom czy Żydom, często płacąc za swoje człowieczeństwo najwyższą cenę.

     

    - Swoimi czynami i swoją osobą dawał nam siłę w czasach ciemności i despotyzmu. Uczmy nasze dzieci i naszych współtowarzyszy na tym świecie, że istnieją dobrzy ludzie – tacy jak Henryk Sławik – cytował w swoim przemówieniu jednego z uratowanych przez polskiego bohatera nadburmistrz Budapesztu István Tarlós. – Henryk Sławik i [współpracujący z nim] József Antall senior żyli w czasach, gdy w każdej chwili można było zginąć od kuli, lecz mimo to ryzykowali własnym życiem, by ratować innych przed pewną śmiercią – mówił Tarlós.

     

    Ambasador Roman Kowalski mówił o Sławiku jako o wielkim polskim i śląskim patriocie i wyjątkowym symbolu przyjaźni polsko-węgierskiej. Zwrócił uwagę, że Henryk Sławik znajduje należne mu miejsce wśród takich postaci jak ratujący Żydów dyplomaci Raoul Wallenberg i Carl Lutz czy przyjaciel Polaków József Antall senior. – Bardzo się cieszę – powiedział ambasador Kowalski – że nadanie imienia Henryka Sławika budańskiemu nabrzeżu możemy świętować tego dnia – 18 września, dokładnie 76 lat po tym, gdy pierwsi polscy uchodźcy zostali serdecznie przyjęci na węgierskiej ziemi.

     

    Podczas uroczystości przemawiali także: Marcin Krupa, prezydent Katowic, z którymi postać Sławika wiąże się nierozerwalnie (podczas Dnia Przyjaźni Polsko-Węgierskiej w 2015 roku odsłonięto tam pomnik przedstawiający Sławika i Józsefa Antalla seniora); senator Marek Konopka, występujący w imieniu marszałka Senatu Bogdana Borusewicza oraz Zbigniew Kutermak, wnuk Henryka Sławika. Gośćmi uroczystości byli przedstawiciele miasta Budapeszt, urzędów centralnych, korpusu dyplomatycznego, miejscowej Polonii oraz węgierscy przyjaciele Polaków.

     

    Uroczystość z okazji nadania imienia nabrzeżu odbyła się 18 września 2015 w znanym budapeszteńskim klubie muzycznym A38, znajdującym się na statku zacumowanym przy... nabrzeżu Sławika.

     


    Henryk SławikHenryk Sławik (ur. 1894 w Szerokiej, obecnie Jastrzębie-Zdrój, zm. w 1944 w Mauthausen) – polski dziennikarz, działacz Polskiej Partii Socjalistycznej, w czasie wojny jeden z organizatorów pomocy polskim uchodźcom (w tym Żydom), którzy znaleźli się na Węgrzech.

     

    Po klęsce wrześniowej w 1939 znalazł się na Węgrzech, gdzie stanął na czele Komitetu Obywatelskiego ds. Opieki nad Uchodźcami Polskimi, potem został również mianowany delegatem Ministra Pracy Rządu RP na Uchodźstwie. Organizował pomoc dla internowanych wojskowych i dla uchodźców cywilnych, pomagał w wyjazdach na Zachód, we współpracy z delegatem węgierskiego rządu Józsefem Antallem wystawiał uchodźcom dokumenty, które wielu z nich – zwłaszcza uciekającym z Polski Żydom – uratowały życie.

     

    Pomagał także ratować żydowskie dzieci, dla których wraz z dr Józsefem Antallem oraz razem z Zdzisławem Antoniewiczem, ks. prałatem dr Miklósem Beresztóczym, biskupem w Vác – ks. dr. Árpádem Hanauerem, a przede wszystkim prymasem Jusztiniánem kardynałem Serédi pomógł utworzyć sierociniec w miejscowości Vác pod Budapesztem, który oficjalnie nosił nazwę Dom Sierot Polskich Oficerów. Szacuje się, że Henryk Sławik uratował życie prawie 30 000 polskim uchodźcom, wśród których było ok. 5000 Żydów.

     

    Aresztowany w 1944 po wkroczeniu Niemców na Węgry, w śledztwie całą odpowiedzialność wziął na siebie, nie przyznając się do znajomościHenryk Sławik i József Antall senior z Antallem. Zamordowany 25 lub 26 sierpnia w niemieckim obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen.

     

    Za ratowanie Żydów z narażeniem własnego życia Sławik został pośmiertnie w 1990 uhonorowany tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata przez izraelski Instytut Yad Vashem. Według różnych szacunków dzięki Sławikowi i jego współpracownikom ratujące życie dokumenty wystawiono pięciu tysiącom polskich Żydów, którzy w czasie II wojny światowej znaleźli się na Węgrzech.
     

     

    Pełny życiorys Henryka Sławika w Wikipedii

     

    Prezentacja o Henryku Sławiku

     

    Nabrzeże Henryka Sławika (Henryk Sławik rakpart)
    Nabrzeże Henryka Sławika (Henryk Sławik rakpart)
    Nabrzeże Henryka Sławika (Henryk Sławik rakpart) - widok od strony mostu Rakoczych (Rákoczi híd)
    Nabrzeże Henryka Sławika (Henryk Sławik rakpart) - widok od strony mostu Rakoczych (Rákoczi híd)
    Nabrzeże Henryka Sławika (Henryk Sławik rakpart) - widok od strony mostu Sándora Petőfiego (Petőfi híd)
    Nabrzeże Henryka Sławika (Henryk Sławik rakpart) - widok od strony mostu Sándora Petőfiego (Petőfi híd)
    Nabrzeże Henryka Sławika (Henryk Sławik rakpart) - widok na peszteński brzeg Dunaju
    Nabrzeże Henryka Sławika (Henryk Sławik rakpart) - widok na peszteński brzeg Dunaju
    Nabrzeże Henryka Sławika (Henryk Sławik rakpart)
    Nabrzeże Henryka Sławika (Henryk Sławik rakpart)
    Nabrzeże Henryka Sławika (Henryk Sławik rakpart)
    Nabrzeże Henryka Sławika (Henryk Sławik rakpart)
    Tablica w języku polskim, węgierskim i angielskim upamiętniająca Henryka Sławika
    Tablica w języku polskim, węgierskim i angielskim upamiętniająca Henryka Sławika
    Tablica w języku polskim, węgierskim i angielskim upamiętniająca Henryka Sławika
    Tablica w języku polskim, węgierskim i angielskim upamiętniająca Henryka Sławika
    Tablica w języku polskim, węgierskim i angielskim upamiętniająca Henryka Sławika
    Tablica w języku polskim, węgierskim i angielskim upamiętniająca Henryka Sławika
    Prezydent Katowic Marcin Krupa, wnuk Henryka Sławika Zbigniew Kutermak, przewodnicząca Rady Miasta Katowice Krystyna Siejna i ambasador RP w Budapeszcie Roman Kowalski pod tablicą upamiętniającą Henryka Sławika
    Prezydent Katowic Marcin Krupa, wnuk Henryka Sławika Zbigniew Kutermak, przewodnicząca Rady Miasta Katowice Krystyna Siejna i ambasador RP w Budapeszcie Roman Kowalski pod tablicą upamiętniającą Henryka Sławika
    Prezydent Katowic Marcin Krupa, wnuk Henryka Sławika Zbigniew Kutermak, przewodnicząca Rady Miasta Katowice Krystyna Siejna i ambasador RP w Budapeszcie Roman Kowalski pod tablicą upamiętniającą Henryka Sławika
    Prezydent Katowic Marcin Krupa, wnuk Henryka Sławika Zbigniew Kutermak, przewodnicząca Rady Miasta Katowice Krystyna Siejna i ambasador RP w Budapeszcie Roman Kowalski pod tablicą upamiętniającą Henryka Sławika

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: